Zes tips voor ondernemers met een grote klant die de wettelijke betaaltermijn overschrijdt

Gepubliceerd op 25-10-2021

De wet beschermt ondernemers met grote afnemers tegen onredelijk lange betaaltermijnen: de maximale betaaltermijn is nu zestig dagen, en wordt binnenkort gehalveerd tot dertig dagen. Daar wordt echter vooralsnog niet op gehandhaafd. Wat kunnen mkb-ondernemingen doen als ze toch met lange betaaltermijnen worden geconfronteerd? Betaalme.nu geeft zes tips:

1. Let op waar je in de leveringsvoorwaarden mee akkoord gaat

Als je eenmaal een grote order hebt binnengehaald is, het heel verleidelijk om niet te moeilijk te doen over de leveringsvoorwaarden; je wilt uiteraard niet je klant afschrikken tijdens de contractbesprekingen. Maar voorkomen is beter dan genezen: de contractfase is juist bedoeld om vast te leggen wat je wel en niet acceptabel vindt. Accepteer geen betaaltermijnen die langer zijn dan je eigenlijk wilt, en al helemaal niet wanneer ze langer zijn dan de wet voorschrijft. Spreek bij buitenlandse afnemers als het even kan af dat de Nederlandse wet van toepassing is op de leveringsvoorwaarden, dan heb je momenteel de beste bescherming tegen te lange betaaltermijnen.

Vermijd ook voorwaardelijke bepalingen waar je zelf geen invloed op hebt, waarschuwt Sander Bierens van Bierens Incasso Advocaten. “Ons kantoor heeft eens een casus gehad van een onderneming die in de leveringsvoorwaarden had afgesproken dat zijn opdrachtgever pas hoefde te betalen als die opdrachtgever zelf zijn betaling had binnengekregen. Die betaling moest worden gedaan door het moederbedrijf van die opdrachtgever. Dat moederbedrijf kon uiteraard eindeloos wachten met betalen zonder dat de opdrachtgever daar iets tegen deed. Dat was vreselijk onredelijk, maar doordat het volgens de afgesproken voorwaarden wel kon, stond die afnemer wel in zijn recht.”

2. Rente vorderen

“De wet maakt het mogelijk om als mkb-ondernemer wettelijke handelsrente te vorderen van je afnemer uit het grootbedrijf, wanneer deze later betaalt dan de betaaltermijn”, legt Bierens uit. “Als je niets hebt afgesproken, dan is de betaaltermijn automatisch dertig dagen. De uiterlijke betaaltermijn die het grootbedrijf met leveranciers uit het mkb mag afspreken is zestig dagen, en als de wetswijziging binnenkort ingaat zelfs dertig dagen. De nieuwe wettelijke betaaltermijn geldt voor alle nieuwe contracten; voor bestaande contracten geldt een overgangsperiode van een jaar. Iedere betalingstermijn die langer is dan het wettelijke maximum, is automatisch nietig – ook al staat het in een contract”, benadrukt Bierens. “Het grootbedrijf en het mkb mogen dus niets met elkaar afspreken dat daarvan afwijkt.”

Momenteel is de wettelijke handelsrente 8% op jaarbasis. De opeisbaarheid hiervan ontstaat van rechtswege, en verjaart pas na vijf jaar. Bierens: “Je kunt ook aanzienlijk hogere contractuele rente vorderen: de rechter accepteert rentes tot 1,5% op maandbasis. Mkb-ondernemingen nemen dit helaas niet altijd op in hun algemene leveringsvoorwaarden, en kunnen dit soms ook moeilijk afdwingen vanwege de standaard inkoopvoorwaarden van het grootbedrijf.”

Als je handelsrente gaat vorderen, is dat omdat je al te laat betaald wordt. Die situatie kun je beter voorkomen. Volgens Bierens is daarom het belangrijkste advies:

3. Het meest effectief: schrijf je afnemer een brief

Je staat als mkb-ondernemer in je recht als je handelsrente wilt vorderen wanneer grote bedrijven later betalen dan de wettelijke betaaltermijn. Het kan in de praktijk alleen hoogdrempelig zijn om dat recht af te dwingen; het is een hoop gedoe, die bovendien niet echt goed is voor de klantrelatie. Beter is het om te voorkomen dat er een vordering van handelsrente ontstaat.

“Het grote voordeel van de huidige wet is dat betaaltermijnen die langer zijn dan het wettelijk maximum ook echt verboden zijn. Mijn advies aan mkb-bedrijven die toch met langere betaaltermijnen worden geconfronteerd, is daarom: stuur een brief aan de afnemer uit het grootbedrijf, waarin je op de onwettigheid wijst. Dan kun je meteen voorstellen om een andere betaaltermijn af te spreken. Het is enorm vervelend voor bedrijven om zulke brieven te ontvangen, want die zijn ook boven tafel te halen wanneer er bijvoorbeeld een audit wordt gedaan.”

Een andere reden waarom je hiermee druk kunt uitoefenen als mkb’er is dat veel grote bedrijven een mvo-statuut hebben, waarin ze benadrukken dat ze maatschappelijk verantwoord zakendoen. “Wanneer een grootbedrijf met een leverancier uit het mkb een betaaltermijn afspreekt die langer is dan het wettelijk maximum, dan handel je als grootbedrijf in strijd met de wet en per definitie dus ook in strijd met een mvo-statuut. In een mvo-statuut staat vanzelfsprekend dat een grootbedrijf niet in strijd met de wet handelt.”

Zo’n brief hoeft niet aangetekend verstuurd te worden. “Het kan uiteraard wel, maar dat is voor de rechtsgeldigheid niet noodzakelijk. Stuur gewoon een e-mail”.

4. Meld problemen met betaalgedrag van grote bedrijven bij een meldpunt

Als je er met bovenstaande suggesties niet uitkomt, kun je overwegen om de problemen te melden bij een meldpunt. Misschien vind je zelfs het schrijven van een beleefde brief schadelijk voor de klantrelatie, of twijfel je of je wel in je recht staat. Je kunt het probleem anoniem melden bij het MKB Loket van Betaalme.nu. Als je wilt, kan Betaalme.nu dan kosteloos bemiddelen om te helpen het probleem op te lossen, zonder dat je bang hoeft te zijn voor de klantrelatie. Bovendien biedt het MKB Loket gratis advies over hoe je je factureringsproces zodanig inricht dat je zulke problemen kunt voorkomen. Wanneer je alleen wilt melden dat een groot bedrijf zich niet houdt aan de afgesproken betaaltermijn, kun je ook terecht bij het Meldpunt achterstallige betalingen van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De ACM registreert de meldingen en geeft deze door aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, om in kaart te brengen hoe vaak grote bedrijven de wettelijke betaaltermijnen overschrijden.

5. Bundel je krachten

Dat leveranciers uit het mkb een zwakkere onderhandelingspositie hebben dan hun afnemers uit het grootbedrijf, komt vaak doordat ze ook minder sterk georganiseerd zijn. Kijk bijvoorbeeld naar de supermarktsector: daar bestaan sterke inkooporganisaties, die veel onderhandelingsmacht hebben ten opzichte van de minder sterk georganiseerde leveranciers. Je kunt sterker staan als je samen met andere leveranciers de afnemer uit het grootbedrijf benadert. Het argument ‘voor jou tien anderen’ gaat niet meer op als je samen optrekt met die tien anderen.

Ondanks de onwettelijkheid van te lange betaaltermijnen is het voor veel mkb-ondernemers nog een behoorlijke drempel om een afnemer hierop aan te spreken, zeker wanneer ze van die afnemer afhankelijk zijn. Hier is een rol weggelegd voor MKB-Nederland, vindt Bierens. “Wat dat betreft is de komst van Betaalme.nu een goede ontwikkeling, want er zijn nog steeds grote bedrijven die hun betaaltermijnen willen oprekken naar bijvoorbeeld 180 dagen – dus eigenlijk gewoon wanbetaling – bijvoorbeeld door constructies met tussenpersonen, of financieringsconstructies bij een bank.”

6. Incassobureau, advocaat of rechter inschakelen

Voorkomen is altijd beter dan genezen, en het is in het algemeen aan te bevelen om in dit soort kwesties altijd eerst de dialoog met je afnemer aan te gaan, adviseert Bierens. “Maar je kunt ook je vordering uit handen geven, via een incassobureau, een deurwaarder of een incassoadvocaat. Dat kan trouwens vrij lang: de vordering blijft vijf jaar na het indienen van de factuur opeisbaar. Je kunt ook naar de rechter gaan. Ik zou me voor kunnen stellen dat je meer schade kunt vorderen dan de wettelijke handelsrente, want een te lange betaaltermijn is in strijd met de wet. Maar dat is best een stap. De vraag blijft: in hoeverre wil je gebruik maken van de mogelijkheden die de wet biedt?”

Ook als het zover is gekomen dat de rechter de beste optie lijkt, benadrukt Bierens: “Altijd eerst een brief naar je afnemer sturen.”

Worden je facturen niet op tijd betaald? Het MKB Loket biedt gratis hulp
Worden je facturen niet op tijd betaald? Vraag dan hulp bij het MKB Loket van Betaalme.nu, dat gratis onafhankelijke bemiddeling biedt bij factureringskwesties. Op de website vind je bovendien veel informatie over het inrichten van facturerings- en betaalprocessen. Betaalme.nu zet zich in voor snellere betaling aan het mkb door grote bedrijven op te roepen een betaaltermijn van maximaal 30 dagen te hanteren. Het is een non-profit-initiatief, gesteund door het ministerie van EZK en partner van MKB-Nederland.

Meer nieuws in deze categorie